Koyun ve keçi kurban kilosu, özellikle tek başına ibadetini yerine getirecekler için doğrudan toplam maliyeti belirler. Küçükbaşta büyükbaştaki 7 hisse modeli yoktur; hayvanın tamamı tek hissedaradır. Bu rehberde Diyanet’in resmi yaş ve sağlık şartları, ırk bazlı karkas verimi aralıkları ve pratik kilo hesaplama yöntemlerini özetliyoruz.
Yasal uyarı: Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; resmi tartı, veteriner ekspertiz raporu veya dini fetva yerine geçmez. Güncel mevzuat ve fiyatlar için ilgili resmi kurumları kontrol edin.
Küçükbaş kurbanın özellikleri
Diyanet ve TDV kaynaklarına göre koyun ve keçi kurbanı tek kişiye aittir; birden fazla kişinin aynı koyuna ortak olması caiz değildir. Büyükbaşta ise en fazla 7 hissedar mümkündür.
Küçükbaş hayvanlarda yaş şartı: keçi en az 1 kameri yaşını doldurmalıdır. Koyunda genel kural 1 yaş; altı ayını tamamlamış olup bir yaşındakiler kadar semiz ve gösterişli ise de kurban edilebilir (TDV açıklaması).
Sağlık kusurları büyükbaşla benzer şekilde tanımlanır: ağır hasta, kötürüm, iki göz kör, aşırı zayıf, yürüyemeyecek topal hayvanlar kurban olmaz; hafif kusurlar engel değildir.
Koyun ve keçi canlı kilo aralıkları
Piyasa pratiğinde koyun ve koç kurbanlıkları çoğunlukla 45–80 kg canlı ağırlık bandında satılır; ırk (Merinos, Dağlıç, İvesi, Sakız vb.) ve besi düzeyine göre değişir.
Keçi kurbanlıkları genelde 40–65 kg aralığında görülür. Kurban öncesi dönemde yem maliyetleri ve arz-talep fiyatı belirler.
2026 sezonunda küçükbaş kurban bedellerinin illere göre yaklaşık 18.000–45.000 TL aralığında konuşulduğu medya özetleri bulunur; canlı kg fiyatının 350–450 TL bandında örnekler verilmiştir (bölgesel farklar büyüktür).
Karkas verimi ve net et
Öztan kaynaklı et bilimi özetlerinde koyunda karkas randımanının yaklaşık %48–55 arasında değiştiği belirtilir. Sektör rehberlerinde ırk bazlı daha dar aralıklar verilir:
- Merinos tipi: canlı ~45–60 kg, karkas verimi ~%42–46
- Dağlıç / etçi ırklar: canlı ~55–80 kg, verim ~%50–55
- Sakız vb.: canlı ~45–65 kg, verim ~%45–50
- Keçi: canlı ~40–55 kg, verim ~%43–48 bandında anılır
Örnek koyun hesabı
55 kg canlı koyun, %45 karkas verimi → yaklaşık 25 kg karkas. Karkasın %70–75’i kullanılabilir net et kabul edilirse sofraya yaklaşık 17–19 kg et planlanabilir (bilgilendirme amaçlı ortalama).
Toplam ödediğiniz bedel = canlı kg × kg fiyat veya satıcının sunduğu paket fiyat. Küçükbaşta hisse bölünmediği için bütçe daha şeffaftır.
Küçükbaş kilo nasıl tahmin edilir?
Mümkünse baskül tartımı yapın. Kantar yoksa göğüs çevresi ölçüsü küçükbaş için de kullanılır; büyükbaş formülünden farklı katsayılar ve ırk tabloları uygulanır. Veteriner hesaplayıcılarında koyun-keçi için ayrı algoritmalar bulunur.
Fotoğraf ile yapay zeka analizi, hayvanın tamamının göründüğü net karelerde daha tutarlı sonuç verir. Sonuç kesin tartı yerine geçmez.
- Hayvanın dört ayağı düz zeminde dursun
- Göğüs çevresini sıkı ama ezmeden ölçün
- Satıcıdan ırk ve yaş bilgisini yazılı isteyin
- Diyanet yaş şartını kontrol edin
Büyükbaş hisse mi, küçükbaş mı?
Tek kişi veya tek çekirdek aile için küçükbaş genelde daha az organizasyon yükü getirir. 7 kişilik grup aynı büyükbaş hayvana hissedar olursa kişi başı et miktarı artar; fiyat kg başına düşebilir.
Karar verirken sadece canlı fiyata değil, karkas verimi, kesim ücreti (küçükbaş kesim ücretinin büyükbaştan düşük olduğu bölge duyurularında ~3.000 TL bandı anılmıştır) ve dağıtım maliyetine bakın.
Küçükbaş kurban alırken resmi kontrol listesi
TDV ve Diyanet kaynaklarındaki yaş ve sağlık şartlarını teyit edin.
Kulağın sadece delik olması engel değil; kulağın yarıdan fazlasının kopmuş olması engeldir.
Uyuz veya yem yemesini engelleyecek diş kaybı olan hayvanları tercih etmeyin (Diyanet Din İşleri Yüksek Kurulu özetleri).
Vekaletle kestirecekseniz 2026 yurt içi vekalet bedelinin 18.000 TL olduğunu unutmayın; bu hayvan bedelinden ayrıdır.
Sık sorulan sorular
- Koyun kurban kaç kilo olmalı?
- Dini şart yaş ile ilgilidir (genelde 1 yaş). Canlı ağırlık piyasada çoğunlukla 45–80 kg aralığındadır; ırk ve besiye göre değişir.
- Bir koyun kaç kilo et verir?
- Örnek: 55 kg canlı, %45 karkas → ~25 kg karkas; net sofralık et bundan daha azdır (kemik ve fire düşülür). Kesin değer kesim sonrası tartımla belli olur.
- Keçi kurban yaş şartı nedir?
- TDV açıklamasına göre keçi en az 1 yaşını doldurmalıdır. Şafi mezhebinde 2 yaş şartı da anılır; mezhep tercihinize göre danışın.
- Küçükbaşta hisse var mı?
- Hayır. Koyun ve keçi kurbanı tek kişiliktir; ortaklık modeli büyükbaşa özgüdür (en fazla 7 kişi).